Trolle w norweskim folklorze

← Powrót do słownika

Trolle należą do wyobrażonych krajobrazów norweskiego folkloru: lasów, gór i miejsc poza znanym domostwem. Mogą być groźne, głupkowate, dziwne lub nieoczekiwanie sympatyczne. Nie ma jednego opisu, który pasowałby do każdej historii.

Starsze historie, zmieniające się formy

Słowo to i jego skojarzenia sięgają staronordyckiej tradycji, ale troll zmieniał się z biegiem czasu. Późniejsze legendy, baśnie, ilustracje i nowoczesna rozrywka nadały mu różne cechy. Mała, przyjazna postać we współczesnym wzornictwie jest zatem częścią ciągłej interpretacji, a nie dosłownym portretem jednego, ustalonego starożytnego stworzenia.

Warto odróżnić folklor od historii naturalnej. Historie o trollach mówią nam o wyobraźni, opowiadaniu historii i sposobie, w jaki ludzie odnosili się do swojego otoczenia; nie są one dowodem na istnienie prawdziwego gatunku żyjącego w górach.

Od opowieści ustnej do drukowanego obrazu

Peter Christen Asbjørnsen i Jørgen Moe rozpoczęli publikację Norske Folkeeventyr w latach 1841–1844. Ich praca przeniosła ustne opowieści do druku poprzez zbieranie i redagowanie. Późniejsi ilustratorzy pomogli nadać postaciom trwałą obecność wizualną.

Theodor Kittelsen jest szczególnie blisko kojarzony z norweskim trollem w sztuce. Jego Skogtroll, prawdopodobnie narysowany w 1906 roku i użyty jako ilustracja na okładce książki w 1907 roku, jest jednym z przykładów związku między stworzeniem a jego leśnym otoczeniem.

Dlaczego otoczenie ma znaczenie

Patrząc na wizerunek trolla, zwróć uwagę zarówno na krajobraz, jak i na twarz. Korzeń drzewa, skała lub kępa mchu mogą sprawić, że postać poczuje się związana ze swoim otoczeniem. Wyraz twarzy i postawa decydują wtedy o tym, czy scena wydaje się tajemnicza, humorystyczna czy zachęcająca.

Nasze zegary z trollami odkrywają łagodniejszy, współczesny świat leśnych postaci, par i rodzin. Są to pełne wyobraźni sceny inspirowane szeroką tradycją opowiadania historii, a nie ilustracje, które miałyby pochodzić z konkretnej starej baśni.