Paarden in de Noorse volkskunst

← Terug naar het woordenboek

Het paard verschijnt in de Noorse volkskunst als een compleet dier, als metgezel van een ruiter, of als een vereenvoudigde kop verwerkt in een gebruiksvoorwerp. De gebogen nek en het herkenbare profiel bieden makers een krachtige vorm om mee te werken, zelfs wanneer de details sterk gestileerd zijn.

Een dier dicht bij het dagelijks leven

Paarden behoorden tot de praktische wereld van reizen en werken. Sverresborg bewaart een reizigersstal uit Røros, waarschijnlijk gebouwd in het begin van de achttiende eeuw, met ruimte voor vijftien kleine paarden. Zo’n gebouw helpt het dier in de alledaagse geschiedenis te plaatsen in plaats van het alleen als ornament te beschouwen.

Volkskunst kon het paard extra betekenissen geven, maar die betekenissen varieerden. Het Norsk Vegmuseum bespreekt de paardvormige mangelplank binnen de traditie van verlovingsgeschenken en de hoop op een goed gezinsleven. Die context betekent niet dat elk gesneden paard hetzelfde doel diende.

Wanneer een handvat een paard wordt

Een mangelplank uit 1750 in de collectie van Vesterheim heeft een sterk gestileerd paardenhandvat boven geometrische decoraties. Het dier geeft een praktische greep een uitgesproken persoonlijkheid. Drinkvaten met paardenkoppen bieden een andere manier waarop een dierlijke vorm onderdeel wordt van de structuur van een object.

In deze voorbeelden zijn bruikbaarheid en decoratie nauw met elkaar verbonden. De opgeheven kop of gebogen nek is niet zomaar een illustratie die op een oppervlak is geplaatst.

Van gesneden vorm naar een wandklok-afbeelding

Een eigentijds ontwerp kan dezelfde herkenbare omtrek in een ander medium verkennen. Een volledig paard suggereert een scène; een paard en ruiter suggereren actie; gepaarde paardenkoppen kunnen balans creëren rond een vat.

De onderstaande wandklokken brengen deze paard-gerelateerde motieven samen. Hun verbinding is het onderwerp zelf, in plaats van de claim dat elk ontwerp tot één regionale schilderstijl behoort of één vaste historische betekenis heeft.