Trollen in de Noorse folklore

← Terug naar het woordenboek

Trollen horen bij de verbeelde landschappen van de Noorse folklore: bossen, bergen en plaatsen buiten het vertrouwde huishouden. Ze kunnen bedreigend, dwaas, vreemd of onverwacht sympathiek zijn. Er is geen enkele beschrijving die bij elk verhaal past.

Oudere verhalen, veranderende vormen

Het woord en de associaties ervan gaan terug tot de Oudnoorse traditie, maar de trol is in de loop van de tijd veranderd. Latere legendes, sprookjes, illustraties en modern entertainment hebben er elk andere kenmerken aan gegeven. Een klein, vriendelijk figuurtje in een hedendaags ontwerp is daarom onderdeel van een voortdurende interpretatie, niet een letterlijk portret van één vaststaand oud wezen.

Het is nuttig om folklore te onderscheiden van natuurlijke historie. Trollenverhalen vertellen ons over verbeelding, verhalen vertellen en de manier waarop mensen zich tot hun omgeving verhielden; ze zijn geen bewijs van een echte soort die in de bergen leeft.

Van gesproken verhaal naar gedrukte afbeelding

Peter Christen Asbjørnsen en Jørgen Moe begonnen met het publiceren van Norske Folkeeventyr in 1841–1844. Hun werk bracht mondelinge verhalen in druk door middel van verzamelen en redigeren. Latere illustratoren hielpen de personages een blijvende visuele aanwezigheid te geven.

Theodor Kittelsen wordt in de kunst bijzonder nauw geassocieerd met de Noorse trol. Zijn Skogtroll, waarschijnlijk getekend in 1906 en gebruikt als illustratie voor een boekomslag in 1907, is een voorbeeld van de verbinding tussen een wezen en zijn bosrijke omgeving.

Waarom de omgeving ertoe doet

Let bij het bekijken van een trolafbeelding niet alleen op het gezicht, maar ook op het landschap. Een boomwortel, een rots of een plukje mos kan ervoor zorgen dat de figuur verbonden lijkt met zijn omgeving. Expressie en houding bepalen vervolgens of de scène mysterieus, humoristisch of uitnodigend overkomt.

Onze trol-wandklokken verkennen een zachtere, eigentijdse wereld van bosfiguren, koppels en families. Dit zijn fantasierijke scènes die geïnspireerd zijn op de brede verteltraditie, in plaats van illustraties waarvan wordt beweerd dat ze uit een specifiek oud volksverhaal komen.